論幸福生活

還記得上政治課第一次接觸到哲學時，彷彿繞口令一樣拗口的道理都快把我繞暈了，可教課的孟爺爺帶着意味深長的笑說：哲學是一門讓人變聰明的學科。 時至今日，多少算是明白了其中的道理。 以前讀不懂，是因爲人生的滋味我嘗得太少了。 哲學讓你透過現象看本質，它提煉身而爲人的共性，不論優缺點。它讓你更高維度地認識你自己，解析你與外界的關係。當所有的問題都看得通透之後，你就能活得更從容也更平和。 如何幸福地生活？我認同的宗旨摘錄如下： >> 幸福的生活是順應自身本性的生活，使它出現除此以外別無他法：心靈首先要健康且永葆康泰，進而要勇健有力，然後要完美地忍耐，順應時勢，關注肉體以及與肉體相關的事物卻不過分焦慮，最後要留意另一些爲生活提供方便的事物，但不對其中任何東西過分着迷，利用命運的禮物而不做它的奴僕。 >> 幸福的人是無論當下境遇如何，都滿足於自己的境況並與之友好相處的人；幸福的人是得到理性對他所有境況的認可的人。 >> 讓我的每一天都過得順心如意，讓新的慶賀接續之前的歡慶，我不會因此喜歡我自己。把這時勢的眷顧轉向相反的方向吧，讓我的靈魂處處被損失、悲傷和各種打擊所動搖，讓每個小時都不無抱怨，我也不會因此就說自己是處於極其悲慘的境遇中的悲慘之人，不會因此詛咒任何一天；因爲我已經採取措施，以免我會有任何陰暗不幸的一天。所以怎樣呢？我更想要節制喜悅而不是抑制痛苦。

不要刻意追求苦難，也不要以爲財富就是不義，做財富的主人而不是讓財富做你的主人。有財富更好，要取之有道。而失去財富也不要悲傷。這裏的財富象徵一切美好的事物，比如財富，健康，名譽等。不歌頌貧窮，不健康等苦難，到當苦難真的來臨，也不要悲傷。

希臘哲學都是作爲生活方式的哲學。斯多葛學派主張人遵從理性與邏各斯，聽從命運的安排。在Ta們看來，只有德行的好壞才被稱爲善惡，而其他獨立於我們意志之外的事物是中性的——是我們強加價值於上的。塞涅卡認爲幸福生活就是有德行的、遵循邏各斯、內心和諧的生活，然而他並不排斥擁有某些中性事物，比如財富。但是有德行的人是財富的主人，而不是反之。即使財富某一天喪失了，Ta也不會悵然若失，而是一樣地平靜。

很專業的一個譯本。 幸福就是理性客觀平靜接受命運的好或不好。不以物喜不以己悲。積極向上但不苛求結果。隨遇而安但又不消極。

如何定義幸福呢？ 幸福在於內在的統一與生活的和諧，而就“內在的統一與和諧”來說，同本性相一致的生活是其必要和充分條件。 簡單說：幸福的生活是順應自身本性的生活。（個人理解是：幸福生活沒有統一標準，沒有人可以評判我們的自身本性想要表達的東西。嘗試去忽略對匱乏的恐懼、外界施加給你的期待和所有的限制性信念，想象你擁有了所有你所需的物資財富之後，你想過什麼樣的生活？成爲一個什麼樣的人呢？） 最高的善好就是靈魂的和諧一致，因爲哪裏有和諧統一哪裏就一定有德性；惡習才和自己的靈魂不一致。除此之外的任何東西都是附屬品，沒有好壞之分。 ✨“正面的情感”，它是心靈的善好品質（同本性相一致）的必然後果：寧靜、自由、喜悅、安寧、和諧和不乏溫和的崇高。 心靈首先要健康且永葆康泰，進而要勇健有力，然後要完美地忍耐，順應時勢。 關注肉體以及與肉體相關的事物卻不過分焦慮，留意另一些爲生活提供方便的事物但不對其中的任何東西過分着迷，利用命運的禮物而不做它的奴僕。 塞涅卡覺得金錢、名聲、地位等都是中性的，他對擁有金錢的態度是：我們可以大方地施予，給有需要的人。但前提是我們需要分辨哪些人是一時困難，哪些人是懶惰的人，懶惰的人即使有所缺乏也不要給他們，因爲如果給了他們，會使他們依賴別人的救助，而不是自己想辦法擺脫貧窮。

作爲與伊壁鳩魯花園派相對的斯多葛派學者，塞涅卡十分成熟地認可了前者的思想，完全沒有狹隘的門派對立之分。 兩千年前的時代，羅馬與希臘的文化一直都是文明的燈塔，遠超膚淺黑暗的中世紀教會文化。 須知，在那個開明的背景中，對於快樂、慾望及功名虛榮的洞察沉思，已然是每個成年人必備的功課學業。 從政的西塞羅潺潺教誨後人“克服衝動，服從理性”，尋求寧靜的伊壁鳩魯在花園中留下了永恆的靈音，柏拉圖堅定相信着靈魂屬於碧穹之上的每一顆星星，而塞涅卡也如是這般，寫下了幸福生活論。 兩千年後的我們仍舊被燈紅酒綠的表面所沉醉麻痹，對於精神的探究甚至不及那些做作的短視頻來的有趣。在肉食歡愉的麻木中老去，又在每個夜晚無助地哭訴孤獨。 我們自詡開放文明，享受着新時代一切的便利。但在思想之上，似乎只有很少一部分人沒有開起倒車。 附摘抄： 「爲什麼你在上級面前巧言令色，視金錢爲你必需的工具，因損失而被觸動，因聽聞妻子或朋友的逝世而落淚，關注名聲，並且被惡意的閒言碎語所影響？」 「不是他們擁有享樂，而是享樂擁有他們。他們或是因爲享樂的缺乏而受折磨，或是因爲享樂的豐富而窒息。倘若被享樂捨棄，他們是悲慘的；倘若被享樂淹沒，他們將更爲悲慘，正如被困在蘇勒提庫海上的人，時而被留在乾地上，時而被洶湧的海浪捲走。」

2024年9月22日 星期日 祝福早安 天氣多雲 氣溫22℃《論幸福生活》 最重要的事，莫過於在自己的位置上做上帝的孩子，把每天當作我們的最後一天，又要像我們的世界還會延續一百年一樣做好計劃。——C.S.路易斯 De vita beata 1 (1) Vivere, Gallio frater, omnes beate volunt, sed ad pervidendum quid sit quod beatam vitam efficiat caligant;adeoque non est facile consequi beatam vitam ut eo quisque ab ea longius recedat quo ad illam concitatius fertur, si via lapsus est; quae ubi in contrarium ducit, ipsa velocitas maioris intervalli causa fit. Proponendum est itaque primum quid sit quod adpetamus; tunc circumspiciendum qua contendere illo celerrime possimus, intellecturi in ipso itinere, si modo rectum erit, quantum cotidie profligetur quantoque propius ab eo simus ad quod nos cupiditas naturalis inpellit. (2) Quam diu quidem passim vagamur non ducem secuti sed fremitum et clamorem dissonum in diversa vocantium, conteretur vita inter errores, brevis etiam si dies noctesque bonae menti laboremus. Decernatur itaque et quo tendamus et qua, non sine perito aliquo cui explorata sint ea in quae procedimus, quoniam quidem non eadem hic quae in ceteris peregrinationibus condicio est: in illis comprensus aliquis limes et interrogati incolae non patiuntur errare, at hic tritissima quaeque via et celeberrima maxime decipit. (3) Nihil ergo magis praestandum est quam ne pecorum ritu sequamur antecedentium gregem, pergentes non quo eundum est sed quo itur. Atqui nulla res nos maioribus malis inplicat quam quod ad rumorem componimur, optima rati ea quae magno adsensu recepta sunt, quodque exempla ‹nobis pro› bonis multa sunt nec ad rationem sed ad similitudinem vivimus. (4) Inde ista tanta coacervatio aliorum super alios ruentium. Quod in strage hominum magna evenit, cum ipse se populus premit-nemo ita cadit ut non et alium in se adtrahat, primique exitio sequentibus sunt-hoc in omni vita accidere videas licet. Nemo sibi tantummodo errat, sed alieni erroris et causa et auctor est; nocet enim adplicari antecedentibus et, dum unusquisque mavult credere quam iudicare, numquam de vita iudicatur, semper creditur, versatque nos et praecipitat traditus per manus error. Alienis perimus exemplis: sanabimur, si separemur modo a coetu. (5) Nunc vero stat contra rationem defensor mali sui populus. Itaque id evenit quod in comitiis, in quibus eos factos esse praetores idem qui fecere mirantur, cum se mobilis favor circumegit:eadem probamus, eadem reprehendimus; hic exitus est omnis iudicii in quo secundum plures datur. 2 (1) Cum de beata vita agetur, non est quod mihi illud discessionum more respondeas:‘haec pars maior esse videtur.' Ideo enim peior est. Non tam bene cum rebus humanis agitur ut meliora pluribus placeant: argumentum pessimi turba est. (2) Quaeramus ergo quid optimum factu sit, non quid usitatissimum, et quid nos in possessione felicitatis aeternae constituat, non quid vulgo, veritatis pessimo interpreti, probatum sit. Vulgum autem tam chlamydatos quam coronatos voco; non enim colorem vestium quibus praetexta sunt corpora aspicio. Oculis de homine non credo, habeo melius et certius lumen quo a falsis vera diiudicem: animi bonum animus inveniat. Hic, si umquam respirare illi et recedere in se vacauerit, o quam sibi ipse verum tortus a se fatebitur ac dicet: (3)‘quidquid feci adhuc infectum esse mallem, quidquid dixi cum recogito, mutis invideo, quidquid optavi inimicorum execrationem puto, quidquid timui, di boni, quanto levius fuit quam quod concupii! Cum multis inimicitias gessi et in gratiam ex odio, si modo ulla inter malos gratia est, redii: mihi ipsi nondum amicus sum. Omnem operam dedi ut me multitudini educerem et aliqua dote notabilem facerem: quid aliud quam telis me opposui et malevolentiae quod morderet ostendi? (4) Vides istos qui eloquentiam laudant, qui opes sequuntur, qui gratiae adulantur, qui potentiam extollunt? omnes aut sunt hostes aut, quod in aequo est, esse possunt; quam magnus mirantium tam magnus invidentium populus est. Quin potius quaero aliquod usu bonum, quod sentiam, non quod ostendam? ista quae spectantur, ad quae consistitur, quae alter alteri stupens monstrat, foris nitent, introrsus misera sunt.' 3 (1) Quaeramus aliquod non in speciem bonum, sed solidum et aequale et a secretiore parte formosius; hoc eruamus. Nec longe positum est: invenietur, scire tantum opus est quo manum porrigas; nunc velut in tenebris vicina transimus, offensantes ea ipsa quae desideramus. (2) Sed ne te per circumitus traham, aliorum quidem opiniones praeteribo-nam et enumerare illas longum est et coarguere: nostram accipe. Nostram autem cum dico, non alligo me ad unum aliquem ex Stoicis proceribus:est et mihi censendi ius. Itaque aliquem sequar, aliquem iubebo sententiam dividere, fortasse et post omnes citatus nihil inprobabo ex iis quae priores decreverint et dicam‘hoc amplius censeo'. (3) Interim, quod inter omnis Stoicos convenit, rerum naturae adsentior; ab illa non deerrare et ad illius legem exemplumque formari sapientia est. Beata est ergo vita conveniens naturae suae, quae non aliter contingere potest quam si primum sana mens est et in perpetua possessione sanitatis suae, deinde fortis ac vehemens, tunc pulcherrime patiens, apta temporibus, corporis sui pertinentiumque ad id curiosa non anxie, tum aliarum rerum quae vitam instruunt diligens sine admiratione cuiusquam, usura fortunae muneribus, non servitura. (4) Intellegis, etiam si non adiciam, sequi perpetuam tranquillitatem, libertatem, depulsis iis quae aut irritant nos aut territant; nam voluptatibus et ‹doloribus spretis› pro illis quae parva ac fragilia sunt et ipsis flagitiis noxia ingens gaudium subit, inconcussum et aequale, tum pax et concordia animi et magnitudo cum mansuetudine;omnis enim ex infirmitate feritas est. 4 (1) Potest aliter quoque definiri bonum nostrum, id est eadem sententia non isdem comprendi verbis. Quemadmodum idem exercitus modo latius panditur modo in angustum coartatur et aut in cornua sinuata media parte curvatur aut recta fronte explicatur, vis illi, utcumque ordinatus est, eadem est et voluntas pro eisdem partibus standi, ita finitio summi boni alias diffundi potest et exporrigi, alias colligi et in se cogi. (2) Idem itaque erit, si dixero‘summum bonum est animus fortuita despiciens, virtute laetus' aut‘invicta vis animi, perita rerum, placida in actu cum humanitate multa et conversantium cura'. Licet et ita finire, ut beatum dicamus hominem eum cui nullum bonum malumque sit nisi bonus malusque animus, honesti cultorem, virtute contentum, quem nec extollant fortuita nec frangant, qui nullum maius bonum eo quod sibi ipse dare potest noverit, cui vera voluptas erit voluptatum contemptio. (3) Licet, si evagari velis, idem in aliam atque aliam faciem salva et integra potestate transferre; quid enim prohibet nos beatam vitam dicere liberum animum et erectum et interritum ac stabilem, extra metum, extra cupiditatem positum, cui unum bonum sit honestas, unum malum turpitudo, cetera vilis turba rerum nec detrahens quicquam beatae vitae nec adiciens, sine auctu ac detrimento summi boni veniens ac recedens? (4) Hunc ita fundatum necesse est, velit nolit, sequatur hilaritas continua et laetitia alta atque ex alto veniens, ut qui suis gaudeat nec maiora domesticis cupiat. Quidni ista bene penset cum minutis et frivolis et non perseverantibus corpusculi motibus? Quo die infra voluptatem fuerit, et infra dolorem erit; vides autem quam malam et noxiosam servitutem serviturus sit quem voluptates doloresque, incertissima dominia inpotentissimaque, alternis possidebunt: ergo exeundum ad libertatem est.(5) Hanc non alia res tribuit quam fortunae neglegentia: tum illud orietur inaestimabile bonum, quies mentis in tuto conlocatae et sublimitas expulsisque erroribus ex cognitione veri gaudium grande et inmotum comitasque et diffusio animi, quibus delectabitur non ut bonis sed ut ex bono suo ortis. 5 (1) Quoniam liberaliter agere coepi, potest beatus dici qui nec cupit nec timet beneficio rationis, quoniam et saxa timore et tristitia carent nec minus pecudes; non ideo tamen quisquam felicia dixerit quibus non est felicitatis intellectus. (2) Eodem loco pone homines quos in numerum pecorum et inanimalium redegit hebes natura et ignoratio sui. Nihil interest inter hos et illa, quoniam illis nulla ratio est, his prava et malo suo atque in perversum sollers; beatus enim dici nemo potest extra veritatem proiectus. (3) Beata ergo vita est in recto certoque iudicio stabilita et inmutabilis. Tunc enim pura mens est et soluta omnibus malis, quae non tantum lacerationes sed etiam vellicationes effugerit, statura semper ubi constitit ac sedem suam etiam irata et infestante fortuna vindicatura. (4) Nam quod ad voluptatem pertinet, licet circumfundatur undique et per omnis vias influat animumque blandimentis suis leniat aliaque ex aliis admoveat quibus totos partesque nostri sollicitet, quis mortalium, cui ullum superest hominis vestigium, per diem noctemque titillari velit et deserto animo corpori operam dare? 6 (1)‘Sed animus quoque' inquit‘voluptates habebit suas.' Habeat sane sedeatque luxuriae et voluptatium arbiter; inpleat se eis omnibus quae oblectare sensus solent, deinde praeterita respiciat et exoletarum voluptatium memor exultet prioribus futurisque iam immineat ac spes suas ordinet et, dum corpus in praesenti sagina iacet, cogitationes ad futura praemi⋆at: hoc mihi videbitur miserior, quoniam mala pro bonis legere dementia est. Nec sine sanitate quisquam beatus est nec sanus cui obfutura pro optimis adpetuntur. (2) Beatus ergo est iudicii rectus; beatus est praesentibus qualiacumque sunt contentus amicusque rebus suis; beatus est is cui omnem habitum rerum suarum ratio commendat. 不要因爲看到苦難增多就埋怨或懷疑神，耶穌在世的時候不是早就說過了嗎？ 再者，這些苦難其實是信仰的考驗，考驗我們信仰的動機（是爲了尋求更舒適的生活而信主，還是因爲相信這是真理？），考驗我們信仰的堅持（是否願意爲了真理而付上 最大的代價？）⋯⋯

翻譯欠佳。《論生命之短暫》裏收錄有此篇，譯文更加通順。此版優勢在於有更豐富的註釋，以及有拉丁文原文對照。

“幸福的生活是順應自身本性的生活。”真正的幸福來源於內心的平靜與理性，而不是外在的財富和名利。

塞涅卡的核心觀點堅實有力：真正的幸福源於德行，基於理性和自然生活的原則。這或許聽起來像一條傳統的哲學信條，但深入思考後，我認識到這是一套深刻且具有實際指導意義的生活哲學。 《論幸福生活》並非高深難懂的理論，而是一種可付諸實踐的生活態度。它啓示我們： 在順境中，應心懷感激，保持謙遜，明白真正的幸福並不在於外在的成就或財富。 在逆境中，應專注於可控制的事項，努力修煉德行，將困難視爲成長和內心鍛鍊的機會。 在日常生活中，應經常自我反省，通過理性審視慾望和情緒，追求內心的平靜與安寧。 讀完之時，我意識到的不是問題的終結，而是實踐的起點。幸福不是一本可以讀完的書，而是一門需要不斷修煉的藝術。感謝塞涅卡以千年前的智慧，爲在塵世奔波的我們，指明瞭一條通向內心平靜和真正幸福的道路。這條道路在於內省與修爲，而非外求。