论幸福生活

还记得上政治课第一次接触到哲学时，仿佛绕口令一样拗口的道理都快把我绕晕了，可教课的孟爷爷带着意味深长的笑说：哲学是一门让人变聪明的学科。 时至今日，多少算是明白了其中的道理。 以前读不懂，是因为人生的滋味我尝得太少了。 哲学让你透过现象看本质，它提炼身而为人的共性，不论优缺点。它让你更高维度地认识你自己，解析你与外界的关系。当所有的问题都看得通透之后，你就能活得更从容也更平和。 如何幸福地生活？我认同的宗旨摘录如下： >> 幸福的生活是顺应自身本性的生活，使它出现除此以外别无他法：心灵首先要健康且永葆康泰，进而要勇健有力，然后要完美地忍耐，顺应时势，关注肉体以及与肉体相关的事物却不过分焦虑，最后要留意另一些为生活提供方便的事物，但不对其中任何东西过分着迷，利用命运的礼物而不做它的奴仆。 >> 幸福的人是无论当下境遇如何，都满足于自己的境况并与之友好相处的人；幸福的人是得到理性对他所有境况的认可的人。 >> 让我的每一天都过得顺心如意，让新的庆贺接续之前的欢庆，我不会因此喜欢我自己。把这时势的眷顾转向相反的方向吧，让我的灵魂处处被损失、悲伤和各种打击所动摇，让每个小时都不无抱怨，我也不会因此就说自己是处于极其悲惨的境遇中的悲惨之人，不会因此诅咒任何一天；因为我已经采取措施，以免我会有任何阴暗不幸的一天。所以怎样呢？我更想要节制喜悦而不是抑制痛苦。

不要刻意追求苦难，也不要以为财富就是不义，做财富的主人而不是让财富做你的主人。有财富更好，要取之有道。而失去财富也不要悲伤。这里的财富象征一切美好的事物，比如财富，健康，名誉等。不歌颂贫穷，不健康等苦难，到当苦难真的来临，也不要悲伤。

希腊哲学都是作为生活方式的哲学。斯多葛学派主张人遵从理性与逻各斯，听从命运的安排。在Ta们看来，只有德行的好坏才被称为善恶，而其他独立于我们意志之外的事物是中性的——是我们强加价值于上的。塞涅卡认为幸福生活就是有德行的、遵循逻各斯、内心和谐的生活，然而他并不排斥拥有某些中性事物，比如财富。但是有德行的人是财富的主人，而不是反之。即使财富某一天丧失了，Ta也不会怅然若失，而是一样地平静。

很专业的一个译本。 幸福就是理性客观平静接受命运的好或不好。不以物喜不以己悲。积极向上但不苛求结果。随遇而安但又不消极。

如何定义幸福呢？ 幸福在于内在的统一与生活的和谐，而就“内在的统一与和谐”来说，同本性相一致的生活是其必要和充分条件。 简单说：幸福的生活是顺应自身本性的生活。（个人理解是：幸福生活没有统一标准，没有人可以评判我们的自身本性想要表达的东西。尝试去忽略对匮乏的恐惧、外界施加给你的期待和所有的限制性信念，想象你拥有了所有你所需的物资财富之后，你想过什么样的生活？成为一个什么样的人呢？） 最高的善好就是灵魂的和谐一致，因为哪里有和谐统一哪里就一定有德性；恶习才和自己的灵魂不一致。除此之外的任何东西都是附属品，没有好坏之分。 ✨“正面的情感”，它是心灵的善好品质（同本性相一致）的必然后果：宁静、自由、喜悦、安宁、和谐和不乏温和的崇高。 心灵首先要健康且永葆康泰，进而要勇健有力，然后要完美地忍耐，顺应时势。 关注肉体以及与肉体相关的事物却不过分焦虑，留意另一些为生活提供方便的事物但不对其中的任何东西过分着迷，利用命运的礼物而不做它的奴仆。 塞涅卡觉得金钱、名声、地位等都是中性的，他对拥有金钱的态度是：我们可以大方地施予，给有需要的人。但前提是我们需要分辨哪些人是一时困难，哪些人是懒惰的人，懒惰的人即使有所缺乏也不要给他们，因为如果给了他们，会使他们依赖别人的救助，而不是自己想办法摆脱贫穷。

作为与伊壁鸠鲁花园派相对的斯多葛派学者，塞涅卡十分成熟地认可了前者的思想，完全没有狭隘的门派对立之分。 两千年前的时代，罗马与希腊的文化一直都是文明的灯塔，远超肤浅黑暗的中世纪教会文化。 须知，在那个开明的背景中，对于快乐、欲望及功名虚荣的洞察沉思，已然是每个成年人必备的功课学业。 从政的西塞罗潺潺教诲后人“克服冲动，服从理性”，寻求宁静的伊壁鸠鲁在花园中留下了永恒的灵音，柏拉图坚定相信着灵魂属于碧穹之上的每一颗星星，而塞涅卡也如是这般，写下了幸福生活论。 两千年后的我们仍旧被灯红酒绿的表面所沉醉麻痹，对于精神的探究甚至不及那些做作的短视频来的有趣。在肉食欢愉的麻木中老去，又在每个夜晚无助地哭诉孤独。 我们自诩开放文明，享受着新时代一切的便利。但在思想之上，似乎只有很少一部分人没有开起倒车。 附摘抄： 「为什么你在上级面前巧言令色，视金钱为你必需的工具，因损失而被触动，因听闻妻子或朋友的逝世而落泪，关注名声，并且被恶意的闲言碎语所影响？」 「不是他们拥有享乐，而是享乐拥有他们。他们或是因为享乐的缺乏而受折磨，或是因为享乐的丰富而窒息。倘若被享乐舍弃，他们是悲惨的；倘若被享乐淹没，他们将更为悲惨，正如被困在苏勒提库海上的人，时而被留在干地上，时而被汹涌的海浪卷走。」

2024年9月22日 星期日 祝福早安 天气多云 气温22℃《论幸福生活》 最重要的事，莫过于在自己的位置上做上帝的孩子，把每天当作我们的最后一天，又要像我们的世界还会延续一百年一样做好计划。——C.S.路易斯 De vita beata 1 (1) Vivere, Gallio frater, omnes beate volunt, sed ad pervidendum quid sit quod beatam vitam efficiat caligant;adeoque non est facile consequi beatam vitam ut eo quisque ab ea longius recedat quo ad illam concitatius fertur, si via lapsus est; quae ubi in contrarium ducit, ipsa velocitas maioris intervalli causa fit. Proponendum est itaque primum quid sit quod adpetamus; tunc circumspiciendum qua contendere illo celerrime possimus, intellecturi in ipso itinere, si modo rectum erit, quantum cotidie profligetur quantoque propius ab eo simus ad quod nos cupiditas naturalis inpellit. (2) Quam diu quidem passim vagamur non ducem secuti sed fremitum et clamorem dissonum in diversa vocantium, conteretur vita inter errores, brevis etiam si dies noctesque bonae menti laboremus. Decernatur itaque et quo tendamus et qua, non sine perito aliquo cui explorata sint ea in quae procedimus, quoniam quidem non eadem hic quae in ceteris peregrinationibus condicio est: in illis comprensus aliquis limes et interrogati incolae non patiuntur errare, at hic tritissima quaeque via et celeberrima maxime decipit. (3) Nihil ergo magis praestandum est quam ne pecorum ritu sequamur antecedentium gregem, pergentes non quo eundum est sed quo itur. Atqui nulla res nos maioribus malis inplicat quam quod ad rumorem componimur, optima rati ea quae magno adsensu recepta sunt, quodque exempla ‹nobis pro› bonis multa sunt nec ad rationem sed ad similitudinem vivimus. (4) Inde ista tanta coacervatio aliorum super alios ruentium. Quod in strage hominum magna evenit, cum ipse se populus premit-nemo ita cadit ut non et alium in se adtrahat, primique exitio sequentibus sunt-hoc in omni vita accidere videas licet. Nemo sibi tantummodo errat, sed alieni erroris et causa et auctor est; nocet enim adplicari antecedentibus et, dum unusquisque mavult credere quam iudicare, numquam de vita iudicatur, semper creditur, versatque nos et praecipitat traditus per manus error. Alienis perimus exemplis: sanabimur, si separemur modo a coetu. (5) Nunc vero stat contra rationem defensor mali sui populus. Itaque id evenit quod in comitiis, in quibus eos factos esse praetores idem qui fecere mirantur, cum se mobilis favor circumegit:eadem probamus, eadem reprehendimus; hic exitus est omnis iudicii in quo secundum plures datur. 2 (1) Cum de beata vita agetur, non est quod mihi illud discessionum more respondeas:‘haec pars maior esse videtur.' Ideo enim peior est. Non tam bene cum rebus humanis agitur ut meliora pluribus placeant: argumentum pessimi turba est. (2) Quaeramus ergo quid optimum factu sit, non quid usitatissimum, et quid nos in possessione felicitatis aeternae constituat, non quid vulgo, veritatis pessimo interpreti, probatum sit. Vulgum autem tam chlamydatos quam coronatos voco; non enim colorem vestium quibus praetexta sunt corpora aspicio. Oculis de homine non credo, habeo melius et certius lumen quo a falsis vera diiudicem: animi bonum animus inveniat. Hic, si umquam respirare illi et recedere in se vacauerit, o quam sibi ipse verum tortus a se fatebitur ac dicet: (3)‘quidquid feci adhuc infectum esse mallem, quidquid dixi cum recogito, mutis invideo, quidquid optavi inimicorum execrationem puto, quidquid timui, di boni, quanto levius fuit quam quod concupii! Cum multis inimicitias gessi et in gratiam ex odio, si modo ulla inter malos gratia est, redii: mihi ipsi nondum amicus sum. Omnem operam dedi ut me multitudini educerem et aliqua dote notabilem facerem: quid aliud quam telis me opposui et malevolentiae quod morderet ostendi? (4) Vides istos qui eloquentiam laudant, qui opes sequuntur, qui gratiae adulantur, qui potentiam extollunt? omnes aut sunt hostes aut, quod in aequo est, esse possunt; quam magnus mirantium tam magnus invidentium populus est. Quin potius quaero aliquod usu bonum, quod sentiam, non quod ostendam? ista quae spectantur, ad quae consistitur, quae alter alteri stupens monstrat, foris nitent, introrsus misera sunt.' 3 (1) Quaeramus aliquod non in speciem bonum, sed solidum et aequale et a secretiore parte formosius; hoc eruamus. Nec longe positum est: invenietur, scire tantum opus est quo manum porrigas; nunc velut in tenebris vicina transimus, offensantes ea ipsa quae desideramus. (2) Sed ne te per circumitus traham, aliorum quidem opiniones praeteribo-nam et enumerare illas longum est et coarguere: nostram accipe. Nostram autem cum dico, non alligo me ad unum aliquem ex Stoicis proceribus:est et mihi censendi ius. Itaque aliquem sequar, aliquem iubebo sententiam dividere, fortasse et post omnes citatus nihil inprobabo ex iis quae priores decreverint et dicam‘hoc amplius censeo'. (3) Interim, quod inter omnis Stoicos convenit, rerum naturae adsentior; ab illa non deerrare et ad illius legem exemplumque formari sapientia est. Beata est ergo vita conveniens naturae suae, quae non aliter contingere potest quam si primum sana mens est et in perpetua possessione sanitatis suae, deinde fortis ac vehemens, tunc pulcherrime patiens, apta temporibus, corporis sui pertinentiumque ad id curiosa non anxie, tum aliarum rerum quae vitam instruunt diligens sine admiratione cuiusquam, usura fortunae muneribus, non servitura. (4) Intellegis, etiam si non adiciam, sequi perpetuam tranquillitatem, libertatem, depulsis iis quae aut irritant nos aut territant; nam voluptatibus et ‹doloribus spretis› pro illis quae parva ac fragilia sunt et ipsis flagitiis noxia ingens gaudium subit, inconcussum et aequale, tum pax et concordia animi et magnitudo cum mansuetudine;omnis enim ex infirmitate feritas est. 4 (1) Potest aliter quoque definiri bonum nostrum, id est eadem sententia non isdem comprendi verbis. Quemadmodum idem exercitus modo latius panditur modo in angustum coartatur et aut in cornua sinuata media parte curvatur aut recta fronte explicatur, vis illi, utcumque ordinatus est, eadem est et voluntas pro eisdem partibus standi, ita finitio summi boni alias diffundi potest et exporrigi, alias colligi et in se cogi. (2) Idem itaque erit, si dixero‘summum bonum est animus fortuita despiciens, virtute laetus' aut‘invicta vis animi, perita rerum, placida in actu cum humanitate multa et conversantium cura'. Licet et ita finire, ut beatum dicamus hominem eum cui nullum bonum malumque sit nisi bonus malusque animus, honesti cultorem, virtute contentum, quem nec extollant fortuita nec frangant, qui nullum maius bonum eo quod sibi ipse dare potest noverit, cui vera voluptas erit voluptatum contemptio. (3) Licet, si evagari velis, idem in aliam atque aliam faciem salva et integra potestate transferre; quid enim prohibet nos beatam vitam dicere liberum animum et erectum et interritum ac stabilem, extra metum, extra cupiditatem positum, cui unum bonum sit honestas, unum malum turpitudo, cetera vilis turba rerum nec detrahens quicquam beatae vitae nec adiciens, sine auctu ac detrimento summi boni veniens ac recedens? (4) Hunc ita fundatum necesse est, velit nolit, sequatur hilaritas continua et laetitia alta atque ex alto veniens, ut qui suis gaudeat nec maiora domesticis cupiat. Quidni ista bene penset cum minutis et frivolis et non perseverantibus corpusculi motibus? Quo die infra voluptatem fuerit, et infra dolorem erit; vides autem quam malam et noxiosam servitutem serviturus sit quem voluptates doloresque, incertissima dominia inpotentissimaque, alternis possidebunt: ergo exeundum ad libertatem est.(5) Hanc non alia res tribuit quam fortunae neglegentia: tum illud orietur inaestimabile bonum, quies mentis in tuto conlocatae et sublimitas expulsisque erroribus ex cognitione veri gaudium grande et inmotum comitasque et diffusio animi, quibus delectabitur non ut bonis sed ut ex bono suo ortis. 5 (1) Quoniam liberaliter agere coepi, potest beatus dici qui nec cupit nec timet beneficio rationis, quoniam et saxa timore et tristitia carent nec minus pecudes; non ideo tamen quisquam felicia dixerit quibus non est felicitatis intellectus. (2) Eodem loco pone homines quos in numerum pecorum et inanimalium redegit hebes natura et ignoratio sui. Nihil interest inter hos et illa, quoniam illis nulla ratio est, his prava et malo suo atque in perversum sollers; beatus enim dici nemo potest extra veritatem proiectus. (3) Beata ergo vita est in recto certoque iudicio stabilita et inmutabilis. Tunc enim pura mens est et soluta omnibus malis, quae non tantum lacerationes sed etiam vellicationes effugerit, statura semper ubi constitit ac sedem suam etiam irata et infestante fortuna vindicatura. (4) Nam quod ad voluptatem pertinet, licet circumfundatur undique et per omnis vias influat animumque blandimentis suis leniat aliaque ex aliis admoveat quibus totos partesque nostri sollicitet, quis mortalium, cui ullum superest hominis vestigium, per diem noctemque titillari velit et deserto animo corpori operam dare? 6 (1)‘Sed animus quoque' inquit‘voluptates habebit suas.' Habeat sane sedeatque luxuriae et voluptatium arbiter; inpleat se eis omnibus quae oblectare sensus solent, deinde praeterita respiciat et exoletarum voluptatium memor exultet prioribus futurisque iam immineat ac spes suas ordinet et, dum corpus in praesenti sagina iacet, cogitationes ad futura praemi⋆at: hoc mihi videbitur miserior, quoniam mala pro bonis legere dementia est. Nec sine sanitate quisquam beatus est nec sanus cui obfutura pro optimis adpetuntur. (2) Beatus ergo est iudicii rectus; beatus est praesentibus qualiacumque sunt contentus amicusque rebus suis; beatus est is cui omnem habitum rerum suarum ratio commendat. 不要因为看到苦难增多就埋怨或怀疑神，耶稣在世的时候不是早就说过了吗？ 再者，这些苦难其实是信仰的考验，考验我们信仰的动机（是为了寻求更舒适的生活而信主，还是因为相信这是真理？），考验我们信仰的坚持（是否愿意为了真理而付上 最大的代价？）⋯⋯

翻译欠佳。《论生命之短暂》里收录有此篇，译文更加通顺。此版优势在于有更丰富的注释，以及有拉丁文原文对照。

“幸福的生活是顺应自身本性的生活。”真正的幸福来源于内心的平静与理性，而不是外在的财富和名利。

塞涅卡的核心观点坚实有力：真正的幸福源于德行，基于理性和自然生活的原则。这或许听起来像一条传统的哲学信条，但深入思考后，我认识到这是一套深刻且具有实际指导意义的生活哲学。 《论幸福生活》并非高深难懂的理论，而是一种可付诸实践的生活态度。它启示我们： 在顺境中，应心怀感激，保持谦逊，明白真正的幸福并不在于外在的成就或财富。 在逆境中，应专注于可控制的事项，努力修炼德行，将困难视为成长和内心锻炼的机会。 在日常生活中，应经常自我反省，通过理性审视欲望和情绪，追求内心的平静与安宁。 读完之时，我意识到的不是问题的终结，而是实践的起点。幸福不是一本可以读完的书，而是一门需要不断修炼的艺术。感谢塞涅卡以千年前的智慧，为在尘世奔波的我们，指明了一条通向内心平静和真正幸福的道路。这条道路在于内省与修为，而非外求。